برنامه تولید زمستانی سایپا ؛ طبل توخالی یا تغییر شرایط تولید؟

به گزارش مثبت خودرو، پیش‌بینی اخیر دومین خودروساز بزرگ کشور درباره جهش تولید در سه‌ماهه پایانی سال، بیش از آنکه نویدبخش بهبود باشد، پرسش‌های جدی درباره واقع‌بینی مدیریتی در سایپا ایجاد می‌کند. این شرکت اعلام کرده قصد دارد در زمستان امسال ۶۵ هزار دستگاه خودروی سواری تولید کند؛ رقمی که به‌معنای تولید ماهانه ۲۱ هزار و ۶۶۶ دستگاه است. این در حالی است که عملکرد واقعی سایپا در ۹ ماهه نخست سال، فاصله معناداری با این هدف‌گذاری دارد.

بر اساس آمار رسمی، سایپا از ابتدای سال جاری تا پایان آذرماه، مجموعاً ۱۲۷ هزار و ۳۹۹ دستگاه خودروی سواری تولید کرده است. این عدد نشان می‌دهد میانگین تولید ماهانه این خودروساز در سه فصل نخست سال تنها ۱۴ هزار و ۱۵۵ دستگاه بوده است. حال این پرسش مطرح می‌شود که چگونه شرکتی که طی ۹ ماه نتوانسته از این سطح عبور کند، انتظار دارد در زمستان ناگهان تولید ماهانه خود را ۷ هزار و ۵۱۱ دستگاه افزایش دهد و به رشد ۵۳ درصدی برسد؟

این پیش‌بینی خوش‌بینانه در شرایطی مطرح می‌شود که سایپا با مجموعه‌ای از مشکلات ساختاری و عملیاتی دست‌وپنجه نرم می‌کند. از کمبود نقدینگی و زیان انباشته سنگین گرفته تا بدهی گسترده به قطعه‌سازان، همگی عواملی هستند که مستقیماً بر ظرفیت تولید اثر منفی می‌گذارند. افزون بر این، تشدید محدودیت‌های تأمین قطعات، ناپایداری زنجیره تأمین و تداوم قیمت‌گذاری دستوری، فضای تولید را برای این خودروساز نه‌تنها تسهیل نکرده، بلکه دشوارتر از گذشته ساخته است.

نکته قابل‌تأمل آن است که زمستان، به‌طور سنتی فصل اوج‌گیری تولید در صنعت خودرو ایران محسوب نمی‌شود. محدودیت‌های انرژی، به‌ویژه در حوزه برق و گاز، معمولاً در ماه‌های سرد سال شدت می‌گیرد و تجربه سال‌های گذشته نشان داده که بسیاری از واحدهای صنعتی در این مقطع با کاهش یا توقف مقطعی تولید مواجه می‌شوند. در چنین فضایی، انتظار جهش تولید ۵۳ درصدی نه‌تنها خوش‌بینانه، بلکه دور از واقعیت‌های صنعتی به نظر می‌رسد.

به‌نظر می‌رسد این هدف‌گذاری بیش از آنکه بر مبنای توان واقعی تولید باشد، پاسخی مدیریتی به فشارهای بیرونی و الزامات برنامه‌ای است. اگر زیرساخت‌ها، منابع مالی و شرایط تولید در ۹ ماه گذشته بهبود نیافته، مشخص نیست چه عامل تازه‌ای قرار است در سه ماه پایانی سال معجزه کند. تداوم چنین پیش‌بینی‌هایی، بدون اتکا به شواهد عملی، نه‌تنها به اصلاح وضعیت سایپا کمکی نمی‌کند، بلکه می‌تواند شکاف میان آمارهای روی کاغذ و واقعیت خط تولید را عمیق‌تر کند.