خودرو؛ کالای سرمایه‌ای یا صرفاً ابزار حمل‌ونقل؟ تحلیل جایگاه خودرو در بازار سرمایه‌های خرد

به گزارش مثبت خودرو، بازار خودرو در بسیاری از کشورها به دو نقش عمده تقسیم می‌شود: نقش کاربردی و نقش سرمایه‌ای. در نقش کاربردی، خودرو وسیله‌ای برای حمل‌ونقل روزمره است و ارزش آن عمدتاً از کاربرد عملی‌اش ناشی می‌شود. دریک شرایط عادی و استاندارد خودرو وسیله ای برای حمل و نقل به شمار می آید که کارکرد خاص خود را دارد .اما به دلیل شرایط نامساعد اقتصادی سال های اخیر نقش و کارکرد اصلی خودرو در ایران به طور کامل تغییر کرده و در نقش سرمایه ای فرو رفته است. طی سال های اخیر به خصوص بعد از تحریم های سال 97 که مستقیم صنعت خودروسازی ایران را نشانه گرفت بازار خودرو با تغییرات قابل توجهی همراه شد.بازاری که به یکباره به دلیل اصرار متولیان بر قیمت گذاری دستوری با هجوم سرسام آور تقاضاهای رانتی مواجه شد. علاوه بر این، تورم و نوسانات اقتصادی باعث شده بسیاری افراد به جای سرمایه‌گذاری در دارایی‌های سنتی مانند سپرده بانکی، بخشی از سرمایه خود را به خودرو اختصاص دهند.یکی از دلایل تبدیل خودرو به کالای سرمایه‌ای، محدودیت عرضه و افزایش تقاضاست. به بیان دیگر، تصمیمات اشتباه و غیر اقتصادی مسولان در کنار کاهش قدرت پول ملی و ناتوانی در بازیگری در بازارهایی مانند مسکن و صلا ، صاحبان بسیاری از سرمایه های خرد را به سمت بازار خودرو هدایت کرد. این هدایت به شدت بازار را با ناترازی و عدم تعادل عرضه و تقاضا همراه و منجر به افزایش شدید قیمت ها شد . هرچه قدر هم که فاصله قیمت کارخانه و بازار بیشتر شد ، این تقاضا شدت بیشتری پیدا کرد و زنجیره معیوب بلند تر و تکراری تر شد ؛ تقاضا بیشتر ، سرکوب قیمتی بیشتر . در نتیجه نه تنها بسیاری از اقشار جامعه از خرید منصرف شدند ، بلکه جای پای دلالان در بازار محکم تر از همیشه شد . این وضعیت با توجه به افزایش فشار تقاضا منجر به رکود شد . به نحوی که در حال حاضر قیمت ها رشد کرده اند اما از داد وستدهای موثر خبری نیست. به عبارت دیگر با خروج خودرو از کارکرد اصلی اش نه فروشنده حاضر به عقب نشینی است و نه خریدار توان پرداخت قیمت ها را دارد.دراین شرایط به نظر می رسد کاهش قیمت کارخانه و بازار شاید در وهله اول به مزاج خریداران خوش نیاید . اما با خروج تقاضاهای غیر مصرفی و واقعی شدن قیمت ها حباب ها ترکیده و سفته بازان به دلیل عدم جذابیت های مالی از این بازار خارج خواهند شد . این مساله در صورت ثبات شرایط اقتصادی خودرو را به کارکرد اصلی خود بازمی گرداند .