افت سنگین تولید مونتاژیها در نیمه نخست سال،در ظاهر یک فرصت بالقوه برای ایرانخودرو و سایپا ساخته است؛ اما تبدیل این فرصت به افزایش واقعی تولید و فروش، به این سادگی نیست. جاده مخصوص ممکن است سهم بیشتری از بازار بگیرد، بیآنکه الزاماً خودرو بیشتری تولید کند؛ چراکه رقیب ضعیفتر شده، اما خود بازار نیز زیر فشار تورم و افت قدرت خرید قرار دارد.
به گزارش مثبت خودرو، افت تولید برخی مونتاژکاران در ماههای اخیر، معادلات عرضه خودرو را تغییر داده است. وقتی تولید شرکتی مانند کرمانموتور، بهمنموتور یا دیگر مونتاژکاران با کاهش جدی مواجه میشود، بخشی از خودروهایی که قرار بود وارد بازار شوند، عملاً از سبد عرضه حذف میشوند.در نگاه نخست، این اتفاق باید به سود دو خودروساز بزرگ کشور تمام شود.
ایرانخودرو و سایپا با شبکه فروش گسترده، زنجیره قطعهسازی داخلی و محصولات شناختهشده، میتوانند بخشی از تقاضای سرگردان را جذب کنند.اما مسئله اینجاست که بازار خودرو، بازار ثابتی نیست که هر عرضه حذفشده، الزاماً به عرضه رقیب منتقل شود.
سهم بیشتر، تیراژ بیشتر نیست اگر عرضه مونتاژیها کاهش پیدا کند، ممکن است سهم محصولات ایرانخودرو و سایپا از کل بازار افزایش یابد، حتی اگر تولید آنها ثابت بماند.این تفاوت بسیار مهم است.فرض کنیم یک بازار در شرایط عادی ۱۰۰ دستگاه خودرو عرضه کند و سهم جاده مخصوص ۵۰ دستگاه باشد. اگر عرضه رقبا کاهش پیدا کند و کل بازار به ۷۰ دستگاه برسد، جاده مخصوص حتی بدون افزایش تولید میتواند سهم بسیار بیشتری پیدا کند.بنابراین افزایش سهم بازار، لزوماً به معنای رونق تولید نیست.از طرف دیگر، ایرانخودرو و سایپا خود با محدودیتهای ارزی، تأمین قطعه، نقدینگی و ظرفیت زنجیره تأمین روبهرو هستند. در نتیجه نمیتوان انتظار داشت هر افتی در تولید مونتاژیها بلافاصله با افزایش تیراژ جاده مخصوص جبران شود.بازار کوچکتر شده استدر این شرایط بازار کوچک تر شده ، مشکل بزرگتر اما سمت تقاضاست. افزایش قیمت خودرو، تورم عمومی و کاهش قدرت خرید خانوارها باعث شده بازار خودرو دیگر ظرفیت سالهای گذشته را نداشته باشد. بنابراین حتی اگر خودروسازان داخلی بتوانند بخشی از فضای خالی ایجادشده توسط مونتاژیها را پر کنند، مشخص نیست چه میزان تقاضای واقعی برای جذب این تولید وجود داشته باشد.
اینجا جاده مخصوص با یک تناقض روبهرو میشود:
رقیب ضعیفتر شده، اما مشتری هم ضعیفتر شده است.به همین دلیل، افزایش سهم محصولات داخلی میتواند بیش از آنکه نشانه رونق باشد، نتیجه کوچکشدن بازار و کاهش عرضه رقبا باشد.
فرصت قیمتگذاری
با این حال، کاهش فشار رقابتی میتواند یک اثر مهم دیگر داشته باشد؛ افزایش قدرت قیمتگذاری.وقتی گزینههای جایگزین کمتر میشوند، مصرفکننده انتخاب محدودتری دارد. این موضوع میتواند فضای بیشتری برای قیمتگذاری محصولات داخلی ایجاد کند، هرچند سقف آن همچنان با توان خرید مشتری تعیین میشود.از این منظر، نیمه دوم سال برای جاده مخصوص میتواند دورهای متفاوت باشد؛ دورهای که در آن کاهش عرضه رقبا، بخشی از ضعف ساختاری خودروسازان داخلی را پنهان میکند.
برندهای که هنوز برنده نیست
کاهش تولید مونتاژکاران برای ایرانخودرو و سایپا یک فرصت بالقوه ایجاد کرده، اما نباید آن را با پیروزی قطعی اشتباه گرفت.اگر جاده مخصوص نتواند تولید را با تأمین قطعه، نقدینگی و ارز هماهنگ کند، افزایش سهم بازار بیشتر یک نتیجه آماری خواهد بود تا نشانه بهبود عملکرد.
نیمه دوم سال میتواند سهم ایرانخودرو و سایپا را افزایش دهد؛ اما سؤال اصلی همچنان پابرجاست:آیا جاده مخصوص میتواند از عقبنشینی رقبا برای افزایش واقعی تولید استفاده کند، یا فقط در بازاری کوچکتر، سهم بزرگتری خواهد داشت؟
نظر شما چیست؟