آلودگی هوا دیگر یک هشدار زیستمحیطی یا اتفاق تکراری فصل پاییز و زمستان نیست؛ بحرانی مرگبار است که هر سال جان دهها هزار ایرانی را میگیرد و همچنان کسی پاسخ روشنی برای پایان دادن به آن ندارد. وقتی در یک سال نزدیک به ۵۹ هزار نفر بر اثر پیامدهای آلودگی هوا جان خود را از دست میدهند، دیگر نمیتوان با چند جلسه اضطراری، تعطیلی مدارس و توصیه به خانهنشینی، صورتمسئله را پاک کرد. پرسش تلخ و گزنده اینجاست: چه کسی مسئول این همه مرگ خاموش است؟
به گزارش مثبت خودرو، بر اساس آخرین آمارها حدود ۵۸ هزار و ۹۷۵ مرگ منتسب به آلودگی هوا در کشور ثبت شده است؛ آماری تکاندهنده که معادل روزانه ۱۶۱ نفر و ساعتی حدود هفت نفر است. به بیان روشنتر، در هر ساعت، هفت خانواده ممکن است قربانی بحرانی شوند که سالهاست درباره آن هشدار داده میشود، اما ارادهای متناسب با ابعاد فاجعه برای مهارش دیده نمیشود.
این ارقام را نباید صرفاً در جدولهای آماری و گزارشهای اداری محصور کرد. پشت هر عدد، انسانی است که میتوانست زنده بماند؛ پدری که دیگر به خانه بازنمیگردد، مادری که با بیماری دستوپنجه نرم میکند و کودکی که ناخواسته هزینه بیتدبیریها را با سلامت خود میپردازد. آلودگی هوا از بیماریهای قلبی و ریوی تا سرطان ریه و سکته مغزی، قربانی میگیرد و این یعنی بحران نفس، مستقیماً بحران جان است.
اما مشکل کجاست؟ مگر منابع آلاینده ناشناختهاند؟ خودروهای فرسوده، موتورسیکلتهای آلاینده، سوخت نامناسب، صنایع آلاینده، نیروگاهها، مازوتسوزی و ضعف حملونقل عمومی سالهاست بهعنوان عوامل اصلی معرفی میشوند. پس چرا با وجود این همه هشدار، همچنان همان چرخه معیوب ادامه دارد؟ چرا خروج خودروهای فرسوده از خیابانها به کندی پیش میرود؟ چرا نوسازی ناوگان حملونقل عمومی به اولویت واقعی تبدیل نمیشود و چرا با صنایع آلاینده برخوردی قاطع، مستمر و بدون ملاحظه صورت نمیگیرد؟
واقعیت این است که تعطیلی مدارس و ادارات، محدودیت تردد و توصیههای بهداشتی، راهحل نیستند؛ این اقدامات نهایتاً مُسکنی موقت برای بحرانی مزمناند. مردم قرار نیست هر سال با آغاز سرما، میان خانهنشینی و تنفس هوای آلوده یکی را انتخاب کنند. هوای پاک صدقه مدیریتی نیست؛ حق مسلم شهروندان است.
مسئولان باید بهجای تکرار وعدهها، با برنامهای شفاف، زمانبندی مشخص، بودجه واقعی و گزارش عملکرد قابل سنجش پاسخگو باشند.
بحران نفس، بحران بیمسئولیتی نیست؛ اما وقتی مرگ سالانه دهها هزار انسان به یک خبر تکراری تبدیل میشود، باید پرسید چه زمانی قرار است کسی مسئولیت این فاجعه را بپذیرد؟ مردم حق دارند بدانند تاوان کدام تصمیمهای غلط را با جان خود میپردازند.

نظر شما چیست؟