هر بار که سایپا بحث واگذاری سایپا مطرح می شود، نگاه‌ها دوباره به سمت تغییر مدیرعامل می‌رود. انگار مشکل اصلی این شرکت، فردی است که پشت میز مدیریت نشسته است. اما واقعیت صنعت خودرو چیز دیگری می‌گوید: سایپا سال‌هاست مدیر عوض می‌کند، اما مسئله اصلی همچنان سر جای خود باقی مانده است؛ مالکیت و ساختار حکمرانی.
به گزارش مثبت خودرو، سایپا برای عبور از شرایط فعلی به سرمایه‌گذاری، فناوری، محصول جدید و بازسازی جدی نیاز دارد. این کار با تغییر چند مدیر اتفاق نمی‌افتد. مدیری که نداند آینده مالکیت بنگاه چه خواهد بود، نمی‌تواند با اطمینان برای افق چندساله آن تصمیم بگیرد. سرمایه‌گذار هم زمانی وارد میدان می‌شود که بداند قرار است واقعاً مالک و تصمیم‌گیر باشد، نه اینکه فقط هزینه کند و در نهایت در ساختاری با مداخله‌های بیرونی فعالیت کند.
مسئله، صندلی مدیرعامل نیست
مشکل از جایی آغاز می‌شود که «مدیریت» با «مالکیت» اشتباه گرفته می‌شود. می‌توان مدیرعامل را عوض کرد، هیأت‌مدیره جدید آورد و حتی برنامه تازه‌ای برای تولید نوشت؛ اما اگر ساختار مالکیت همان باشد، بخش مهمی از محدودیت‌های قبلی همچنان پابرجا خواهد ماند.
خصوصی‌سازی نیز دقیقاً در همین نقطه معنا پیدا می‌کند. خصوصی‌سازی یعنی انتقال مالکیت و مسئولیت، نه فقط انتقال اختیار اداره روزمره شرکت.
بخش خصوصی واجد اهلیت باید بتواند سرمایه خود را وارد سایپا کند، برای آینده شرکت تصمیم بگیرد، ریسک تصمیم‌هایش را بپذیرد و در برابر نتایج آن پاسخ‌گو باشد. اگر دولت همچنان در مالکیت و تصمیم‌گیری حضور تعیین‌کننده داشته باشد، نمی‌توان انتظار داشت منطق بنگاه خصوصی بر سایپا حاکم شود.
هزینه یک تصمیم ناتمام
افت تولید، مشکلات زنجیره تأمین، عقب‌ماندگی فناوری و نیاز به سرمایه‌گذاری را نمی‌توان تنها به مسئله مالکیت نسبت داد. عوامل متعددی در وضعیت فعلی سایپا نقش دارند. اما نمی‌توان انکار کرد که بلاتکلیفی مالکیت، اصلاحات ساختاری را دشوارتر و تصمیم‌های بلندمدت را پرریسک‌تر می‌کند.
این یعنی زمان، در این پرونده خنثی نیست. هر ماه تأخیر می‌تواند به معنای عقب افتادن یک تصمیم سرمایه‌گذاری، یک پروژه نوسازی یا یک برنامه توسعه محصول باشد.
سایپا بیش از آنکه به یک مدیر دیگر نیاز داشته باشد، به تکلیف روشن نیاز دارد.
اگر قرار است خصوصی‌سازی انجام شود، باید مالکیت واقعاً منتقل شود. اگر قرار نیست دولت از مالکیت خارج شود، نباید با تغییر مدیران، تصور اصلاح ساختاری ایجاد کرد.
سایپا زمانی تغییر خواهد کرد که مالکیتش تغییر کند؛ وگرنه می‌توان مدیران را عوض کرد، اما نمی‌توان با تعویض صندلی، ساختار را نوسازی کرد.
نظر شما چیست؟