درحالی که مصرف بالای بنزین با دیگر انگشت اتهام را به سوی خودروهای داخلی نشانه رفته است ، با دیگر این سوال مطرح شده که چرا خودروهای داخلی مصرف بهینه ندارند و چرا حرکت به سمت تولید موتورهای کم مصرف متوقف شد؟
به گزارش مثبت خودرو، واقعیت این است که توسعه موتور کممصرف و حرکت به سمت هیبرید و فناوریهای جدید، بدون سرمایهگذاری سنگین در تحقیق و توسعه ممکن نیست. اما خودروسازی ایران زیر فشار قیمتگذاری دستوری، زیان انباشته ، کمبود نقدینگی، تحریم و افزایش فشارها حتی برای حفظ تولید موجود با مشکل روبهرو است؛ چه رسد به طراحی موتور نسل جدید.
R&D قربانی قیمتگذاری
نمیتوان از خودروساز ایرانی انتظار داشت همزمان موتور جدید طراحی کند، فناوری هیبرید توسعه دهد و استانداردهای جهانی را دنبال کند، اما منابع مالی لازم برای تحقیق و توسعه را از او گرفت.خودروسازی صنعتی سرمایهبر است. طراحی موتور جدید، آزمایش، ساخت نمونه، تست دوام، توسعه نرمافزار و کالیبراسیون، همه هزینهبر هستند. وقتی قیمت خودرو دستوری تعیین میشود و فاصله میان قیمت فروش و هزینه تولید به زیان تبدیل میشود، نخستین بخشهایی که تحت فشار قرار میگیرند، سرمایهگذاریهای بلندمدت و پروژههای توسعهای هستند.در چنین شرایطی، خودروساز به جای اینکه به آینده فکر کند، مجبور است برای زنده ماندن امروز تلاش کند.
سرنوشت موتور سهسیلندرپروژه موتور سهسیلندر یکی از نمونههایی است که نشان میدهد فاصله میان نیاز فناورانه و واقعیت اقتصادی خودروسازی ایران چقدر جدی است.موتورهای سهسیلندر با هدف کاهش مصرف سوخت، کاهش حجم موتور و افزایش بهرهوری توسعه پیدا کردهاند. اما توسعه چنین فناوریای زمانی معنا دارد که بازار، سیاست سوخت و ساختار اقتصادی خودروساز نیز از آن حمایت کند.در ایران، سالها بنزین ارزان موجب شده بازگشت سرمایه چنین پروژههایی دشوار شود. مصرفکننده الزام اقتصادی چندانی برای پرداخت هزینه بیشتر بابت فناوری کممصرف احساس نمیکند و خودروساز نیز منابع کافی برای ادامه توسعه ندارد.به این ترتیب، پروژهای که قرار بود بخشی از آینده موتورهای داخلی باشد، درگیر همان مشکلی میشود که قرار بود برای حل آن ایجاد شود: اقتصاد بیمار.
هیبرید بدون حمایت ممکن نیست
هیبرید نیز وضعیت بهتری ندارد. توسعه خودروهای هیبریدی تنها به نصب یک موتور برقی کنار موتور بنزینی خلاصه نمیشود. باتری، موتور الکتریکی، سیستم مدیریت انرژی، کنترلرها و نرمافزار، زنجیرهای از فناوریهای جدید را وارد صنعت خودرو میکنند.اما در شرایطی که خودروساز با زیان انباشته و کمبود نقدینگی مواجه است، انتظار سرمایهگذاری گسترده در این حوزه بدون حمایت سیاستگذار، چندان واقعبینانه نیست.دولت اگر کاهش مصرف سوخت را یک هدف ملی میداند، باید هزینه گذار فناوری را نیز بپذیرد. نمیتوان از یک طرف خودروساز را به سمت هیبرید هل داد و از طرف دیگر منابع لازم برای این تحول را در اختیارش نگذاشت.
GDI؛ فناوری پیشرفته با سوخت نامتناسب
مسئله در مورد موتورهای جدید GDI نیز جدیتر است. تزریق مستقیم بنزین میتواند به بهبود راندمان و کاهش مصرف کمک کند، اما این فناوری به کیفیت سوخت و شرایط احتراق مناسب وابستگی بیشتری دارد.اگر سوخت موجود در کشور از نظر کیفیت و مشخصات مورد نیاز با فناوری موتور هماهنگ نباشد، ورود یا توسعه یک فناوری جدید بدون اصلاح زیرساخت سوخت میتواند به پروژهای پرهزینه و کماثر تبدیل شود.بنابراین مسئله فقط این نیست که «چرا خودروساز موتور GDI نمیسازد؟» پرسش مهمتر این است که آیا زنجیره انرژی و سوخت کشور برای چنین موتوری آماده است؟
فناوری بدون اقتصاد دوام نمیآورد
خودروسازی ایران برای کاهش مصرف سوخت به فناوری نیاز دارد، اما فناوری بدون سرمایه گذاری توسعه پیدا نمیکند. موتور جدید، هیبرید و GDI همگی به سرمایهگذاری مستمر، آزمایشگاه، نیروی انسانی متخصص و برنامه بلندمدت نیاز دارند.در اقتصادی که خودروساز با قیمتگذاری دستوری و زیان انباشته دستوپنجه نرم میکند، نمیتوان انتظار داشت شرکتها از منابع محدود خود پروژههای بلندمدت و پرریسک را تأمین کنند.بنابراین اگر دولت واقعاً به دنبال کاهش مصرف بنزین است، باید از شعار «خودروهای کممصرف تولید کنید» عبور کند و هزینه فناوری را نیز بپردازد.مسئله امروز صنعت خودرو فقط این نیست که چرا موتور ایرانی کممصرف نیست؛ مسئله این است که چرا صنعتی که باید موتور نسل آینده را طراحی کند، حتی پول کافی برای ادامه تحقیق و توسعه موتورهای قبلی خود ندارد.
نظر شما چیست؟